|
Testisler (yumurtalıklar veya erbezleri): Erkeğin bir cinsel
organı olup,meni(sperm-ersuyu) ve seks hormonu üremesini
sağlarlar.Penisin altında skrotum denilen bir torba
içindedirler.Testisler daha bebek anne karnında iken bebeğin
karnında oluşur ve doğumdan öncede normal olarak torbaya
inerler.Testisler çift olarak bulunurlar.Çift olmasının amacı
eğer bir tanesine bir şey olur ve çalışamaz hale gelirse diğeri
ile kişinin üreme ve hormonal faaliyetinin devam etmesi
içindir.Yumurta şeklinde ve hafifçe basıktırlar.Büyüklükleri
kişiden kişiye değişmekle beraber ,her biri ortalama 20-30 gr
ağırlığında,4-5 cm uzunluğunda ve 2-2,5 cm
kalınlıktadırlar.ıkisi de yaklaşık aynı büyüklüğe sahiptir ama
sol taraftaki biraz daha aşşağıdadır.
--Üreme kanallarından boşaltılan meniyi üretirler -- Direk
olarak kan damarlarına gönderilen hormonları üretirler.
Testisler neden torba içinde ve vücut dışındadır?: Torbanın
amacı hem testisleri darbelerden korumak ve de esas olarak vücut
ısısından daha düşük ısıda tutmaktır.Bildiğimiz gibi vücut
ısımız ortalama 36.6 C° olup, testislerin sağlıklı sperm
üretebilmesi için bu ısıdan yaklaşık 2-2.2 C°daha düşük ısıda
çalışmaları gerekir.
Testisin tek olması kısırlık veya hormonal eksiklik yapar mı?
Hayır bir tane olması bile yeterlidir.
SPERM ve ÜRETıMı: Her testis içinde kılcal borular vardır,kabaca
içi boş incecik bir tüpü yün yumağı gibi sardığımızı farz
edelim,işte testis böyle bir yapıya sahiptir ve meni(sperm )
oluşumu bu boruların içinde olur. Erginlik çağına
yaklaşıldığında başlar ve yaşam boyu kesilmeden devam eder. Bir
spermin üretimi yaklaşık 74 gün kadar sürer. Spermler iki farklı
karakterde olup X ve Y diye taşıdıkları dişilik veya erkeklik
kromozonuna göre ikiye ayrılırlar,yani oluşacak bebeğin
cinsiyetini erkekten giden sperm belirler. Eğer X spermi giderse
ve annenin yumurtası(annedeki yumurta daima X tir) ile
birleşirse XX olur ki bu bayandır. Eğer Y spermi giderse ve
annenin yumurtası(annedeki yumurta daima X idi) ile birleşirse
XY olur ki buda erkek bebek oluşumuna sebep olur. Yani bebeğin
cinsiyetini daima baba belirler.
Sperm üretimi devamlıdır ve hiç durmaz, üretilen spermler bir
kesede toplanır ve boşaltılmaya hazır beklerler,arkadan da
devamlı sperm üretimi olur ve bu keseye boşalır ,bu kesenin bir
hacmi,bir kapasitesi vardır bu hacim dolunca cinsel istek
artar,yoğunlaşır eğer ilişki veya boşalma gerçekleşmezse
kasıklarda ağrı ,aşırı cinsel istek başlar,bazen kese o kadar
dolmuştur ki büyük tuvalet yaparken veya ıkınırken vücut içi
basınç arttığından bu sırada penisten sperm akar (bu boşalma
değildir ve zevk vermez sadece sperm akar). Eğer kişi boşalmaz
veya ilişki kurmazsa belli bir süreden sonra ki bu süre kişiden
kişiye değişir(4 ila 10 gün),erkek uykuda boşalır ve keseyi
boşaltarak arkadan gelen spermlere yol açar. Hamamcı olduk veya
rüyacı olduk deyimi buradaki boşalmaya bağlı yıkanma
gerekliliğinden gelmiştir. Bayanlara göre erkeklerdeki cinsel
arzu kontrolsüzlüğü de devamlı üretilen sperm ve onun
boşaltılması isteği sonucu vede toplumsal öğretilerin
(tabuların) kuralsız cinsellik yaşamayı sadece erkeğe hak ve
övünç kaynağı olarak hissettirmesi olup bayanların erkeklerde
anlayamadıkları duygusuz cinsel istek bundan dolayıdır.

Tek
bir sperm hücresi üç kısımdan oluşur, bunlar baş, gövde ve
kuyruktur.
Baş kısmı spermin yumurta içine girmesini sağlayacak yumurtanın
dış kısmını eritici maddeler içerir. Gövde kısmında ise bebeğin
oluşumu için gerekli kromozon şifreleri bulunmaktadır. Kuyruk
kısmı ise kırbaç hareketi dediğimiz sağa sola hareketi yaparak
spermin ilerliyerek dişideki yumurtaya gitmesini sağlar. Spermin
kendi içinde belirli bir süre yaşamasını ve hareket etmesini
sağlayacak enerjisi vardır,buda gövde kısmında depolanmıştır.
Sperm çok küçük olup yanlız başına çıplak gözle
görülmez,yaklaşık uzunluğu 1 cm'nin 250 de biri kadardır.
Normal sperm nasıl olmalıdır:
Volumü yani miktarı 2 ila 5 cc arasındadır.
Rengi opak ve grimsidir.
Kokusu kendine özgü olup kestane çiçeği kokusuna benzer.
Yapışkan kıvamda olup bu yapışkanlığın azalması veya artması
boşalma sıklığı ile ilgilidir.
Sıvılaşması:sperm vücuttan atıldıktan 5 ila 20 dakika arasında o
yapışkan halini kaybederek sıvılaşır,30 dakikada da tamamen su
halini alır.
Bir boşalmada erkek ortalama 150 milyon sperm hücresi boşaltır.
Normalinde en azı 20 milyon, en fazlası ise 250 milyondur.
Döllemede sperm miktarı önemli olduğu kadar daha da önemlisi
spermlerin kalitesidir (hareketliliği, kuyruk yapıları, baştaki
eritici maddeler, gövde şekli gibi).
Sperm sayımı mikroskop altında yapılır. ıdeal bir sayım için 4-5
günlük cinsel rejim yani boşalmamak gerekir ve spermin sayımının
yapılacağı yerde verilmesi en doğru olanıdır. ısteyen herkes
veya gerekli görüldüğünde bir laboratuvara gidip sayım
yaptırabilir.
Dr.Cenk Kiper
|