|
|
|
Human Papilomavirus -HPV |
|
|
HPV, hem erkeklerde
hem kadınlarda, cinsel temas ile bulaşan en yaygın
hastalıklardan bir tanesidir. Amerika Birleşik Devletleri'nde 15
ile 49 yaşları arasındaki kadın ve erkeklerin % 10 ile 20
kadarının (12-24 milyon insan) HPV infeksiyonu geçirdiği rapor
edilmektedir.
HPV niçin önemlidir? Yapılan araştırmalar sonucu serviks kanseri
oluşumunda ana etken olduğu saptanmıştır. Rahim ağzı kanseri
(serviks kanseri) dünya' da ikinci önemli kadın kanseridir.
Yılda yaklaşık olarak 440.000 yeni rahim ağzı kanseri vakası
saptanmaktadır. A.B.D.'de her yıl 4900 ölüm ile sonuçlanan 15700
yeni vaka ile kadınlarda kötü huylu ikinci en yaygın kanserdir.
HPV nedir? HPV, rahim ağzında ve mukozalarda (örnek:ağız içi ve
vajina içi dokusu mukozadır) infeksiyon yapan ve kondilom adı
verilen siğil şeklinde kitlelerin oluşumuna neden olan bir
virüstür. Cinsel temasla bulaşır. Vücuda girdiğinde hücreler
içine yerleşir, kişinin vücudunun zayıf düştüğü zamanlarda
(stres, uykusuzluk, beslenme bozukluğu gibi) infeksiyonundan
yıllar sonra bile alevlenerek rahim ağzı kanserinin gelişmesinde
büyük rol oynar. Bu yüzden HPV enfeksiyonunun erken teşhisi çok
önemlidir.
HPV nasıl bulaşır? Cinsel yolla bulaşır. Özellikle, çok sayıda
cinsel partneri olan kişilerin ve bu kişilerin eşlerinde
yaygındır. Oldukça bulaşıcı bir virüstür. Erkekten kadına, daha
çabuk bulaşmaktadır. Virüs, oral ve anal ilişkiyi de içeren tüm
şekilleriyle yayıldığından cinsel yönden aktif herkese
bulaşabilir.
HPV'nin yaklaşık 80'e yakın farklı tipi vardır. Bunlardan
bazılarını biz yüksek risk grubu diye ayırıyoruz ki, alındığında
kadında rahim ağzı kanseri oluşumunda rol oynadığı görülmüştür.
16-18-31-33 numaralı tiplerin alt genital sistem dediğimiz
vajina, vajinal dudaklar ve rahim ağzı kanserlerinde rol
oynadığı belirtilmiştir.
Yapılan araştırmalarda HPV'nin yüksek risk tipleri serviks
kanserleri vakalarının %95'inde tespit edilmiştir ama virüs tek
başına bir kanser etkeni kabul edilmemektedir, yanında sigara,
yaş, gebelik önleyici hapların kullanımı ve bu gibi yan
faktörler de gerekmektedir.
HPV virüsü alındığında enfekte olan bölge tamamen normal
kalabilir ve vücut enfeksiyonu kontrol edebilir veya bu bölgede
kondilom dediğimiz genital siğiller oluşur. HPV hücre içine
yerleştiğinde bazı tipleri hücrenin genetik yapısını
etkileyerek, hücrelere olan etkileriyle hücrenin kendi kendine
hızla ve kontrolsüzce çoğalmasına neden olur.Hücrelerin
kontrolsüzce çoğalması ise kanser oluşma riskini beraberinde
getirir. Her virüs yara veya kanser yapmamaktadır. Yukarıda
belirttiğimiz gibi kişinin direnç sistemi de çok önemlidir.
HPV bulaştıktan sonra belirli bir kuluçka devresinden sonra
rahim ağzı ve anüs etrafında sayıları ve büyüklükleri değişken
siğillerin oluşması ile belirti verir. Özellikle kadınlarda bazı
durumlarda vajina-anüs arası bölgeyi, anüsü veya vajinayı
tümüyle dolduran karnıbahar görünümlü dev kitlelere de rastlamak
mümkündür. Oral seks (ağız yoluyla) uygulamalarında ağız
mukozasında da siğiller ortaya çıkabilir.
Türkiye'de de son 10 yıldır daha yaygın bir hale gelmektedir.
HPV'nin tespitinde kullanılan yöntemler önemli bir rol
oynamaktadır.
1- Smear testi ( Bakınız PAPSMEAR nedir? ),
2-Kolposkopik muayene (kolposkop optik bir cihaz olup bununla
rahim ağzındaki dokulara bakılıyor- kabaca bir çeşit mikroskop
gibi değerlendirebiliriz)
3-Hybrid capture HPV DNA testi (pap-smear testi gibi ucu pamuklu
bir çubuk ile rahim ağzından sürüntü alınır ve laboratuvarda
yeni bir DNA testi ile servikal hücrelerde ve dokularda HPV
DNA'sını yakalanmaktadır, bu HPV testi görülebilir hücre
değişiklikleri olmadan bile HPV'nin varlığını gösterebilir ve
mevcut HPV tipini düşük risk veya yüksek risk olarak
tanımlayabilir.)
Korunmada prezervatif ve tek eşlilik önemlidir, genital
bölgelerinde siğil gibi lezyonların bulunduğu kişilerle ilişkiye
girmekten kaçınılmalıdır. Herhangi bir şikayetiniz olsun olmasın
rutin olarak genel kadın sağlığınız içinde gerekli olan 6 ayda
bir doktor kontrolüne gitmek en idealidir.
Tedavide vücuttaki virüs yok edilemez. Sadece oluşturduğu
yaralar tedavi edilebilir.
Son gelişmeler; konuyla ilgili aşı çalışmaları vardır. birkaç
yıl içinde tamamlanması beklenmektedir, cinsel yaşam başlamadan
önce kadınlara kanser yapan tiplerinin aşılarının yapılması gibi
planlamalar vardır.
HPV bulunan herkes hasta veya kanser olacak diye bir kural
yoktur ama bu kişiler doktor kontrolü altında olmalı, 3-6 ayda
bir kontrol edilmelidir.
Dr.Cenk Kiper
|
|