|
|
Prolaktin hormonu "süt hormonu" dur. Esas görevi memelerde süt
oluşumunu sağlamaktır. Normal şartlarda kadın gebe kaldığında
vücuttaki gebelik ile oluşan hormonlar bu hormonu uyararak süt
yapımının gerçekleşmesini, doğuma kadar göğüslerin kendini
hazırlamasını doğumla da birlikte süt üretimini yapımını
gerçekleştirirler.
Prolaktin hormonu belirli düzeylerde kadın üreme organlarının
gelişimi ve fonksiyonu için gereklidir ve normal şartlarda da
gebelik olmasa bile vücudumuzda mevcuttur.
Bu hormon beynimizin hipofiz denilen kısmındaki bazı hücrelerce
üretilir ve kana verilir.
ınsan vücudunda pek çok hormon gibi, bir yapım-salınım-yıkım
dengesi vardır. Yine beynimizin hipotalamus denilen kısmından
salgılanan Dopamin adı verilen bir başka hormon prolaktinin
salınımın dengeler. Öyle ki, dopaminin azlığında prolaktin
salgısı artar.
Prolaktin (süt hormonu) düzeyeni yükselten durumlar;
-Gebelikte yükselir,
-Bir çok prolaktin yüksekliğinin nedeni bilinemez,
-Hipofiz denilen beyin dokusunun tümörlerinde,
-Tiroid hormon bozukluklarının bazılarında,
-Bazı boyun yaralanmalarında (oradaki bazı salgı bezlerine etki
ederek),
-Bazen östrojenin yüksek doz kullanımlarında,
-Dopamin denilen hormonun salgısının azalması durumunda. bunlar;
tümörler, bazı ilaçlar ve hipofiz bezinin harabiyeti gibi
durumlardır,
-Bazı psikiyatri ilaçlarının kullanımında,
-Aşırı göğüs uyarımında,
Prolaktin yüksekliğinin belirtileri nelerdir?
-Adet düzensizlikleri (az adet olma, seyrek adet olma, adet
olamama)
-Meme ucu akıntısı (gebelik dışında süt gelmesi = galaktore).
önemli not:her memeden sıvı gelmesi prolaktine bağlı
değildir,meme kanallarında iltahap,memede tümör,veya başka
nedenler olabilir yapılacak tek şey hemen doktorunuza baş
vurmanızdır.
-Gebe kalamama
-Prolaktin yüksekliğine sebep olan esas hastalığa bağlı
belirtiler:
-Hipofiz hipotalamus tümörlerinde diğer iç salgıların bozukluğu
ve bunlara ait fonksiyon bozuklukları
-Tümörlerde baş ağrısı, görme bozuklukları
-Tiroid bezi çalışma bozukluğunda halsizlik, iştahsızlık, enerji
azlığı.
Prolaktin yüksekliğinin tanısı yapılan bir kan testi ile kandaki
prolaktin düzeyinin ölçülmesi ile konur.
Test yapılırken dikkat edilmesi gereken koşullar;
-Sabah saat 10:00-11:00 arasında bakılmalı,
-Testten önce birkaç gün süreyle cinsel ilişkide bulunmamalı,
-Test öncesi birkaç gün meme uyarımından kaçınılmalı, (dar
sütyen giyilmemeli,göğüsler yıkamak için dahi ovulmamalıdır),
-Uyku düzeni testi etkileyebilmektedir,
-Açlık veya tok olmak testi etkilememektedir,
-Kullanılan ilaçlar kesilmelidir,özellikle psikiyatri
ilaçlarının kesilmesi çok önemlidir.
-Kan örneği alınmadan önce stresten uzak olmakta çok
önemlidir,hasta 10 dakika kadar sakin bir yerde dinlendirilip
kan örneği almakta fayda vardır.
Testin sonucuna göre doktorunuz ;
-Testi tekrar isteyebilir(bazı hafif yüksek sonuçlarda test
öncesi önerilen kuralları tekrar gözden geçirip test
tekrarlanabilir)
-Bir süre bekleyebilir
-Direk ilaç tedavisine başlayabilir,
-Bir kafa röntgeni isteyebilir,
-Beyin tomografisi isteyebilir ve bunu bir beyin cerrahına
gösterebilir veya başka diğer hormonal testler isteyebilir.
Prolaktin yüksekliği kısırlık yapar mı?
Kısırlık sebeplerinden birisi de prolaktin hormonu
yüksekliğidir. Hani eskiler emziren kadınlar için gebe kalmaz
,süt korur derler ya ,kabaca vücut bu hormon yüksekliğinde gebe
kalmayı engeller diyebiliriz.
Ancak bundan her prolaktin yüksekliği olanın çocuğu olmaz anlamı
çıkartılamaz. Tedavisiz dahi gebelik oluşabilmektedir. Ayrıca
prolaktin hormonu yüksekliği, ilaç tedavisine iyi yanıt
verebilmektedir.
Prolaktin yüksekliği nasıl tedavi edilir?
Prolaktin düzeyini yükselten neden bulunmaya çalışılmalı ve
tedavi edilmelidir.
Tedavide;
-Gerekirse radyoterapi verilebilir,bu çok özel durumlarda
kullanılır
-Yine gerekirse mikro cerrahi yapılabilir,bu gene çok özel
durumlarda kullanılır
-Tıbbi tedavide ilaç en geçerli ve sağlıklı yöntemdir,tedavide
prolaktin hormonu üretimini ve kana salımını denetleyen hormona
yönelik ilaçlar kullanılır,bir çok hastada basit ilaç tedavisi
ile sorun ortadan kalkar.
ılaç tedavisi bazı hastalarda baş dönmesi,bulantı ve
halsizlik,tansiyon düşüklüğü gibi problemler yaratabilir,bunlar
zaman içerisinde azalır ve tedavi bittiğinde de kaybolurlar.
-Her ay düzenli meme kontrolünüz yapınız,bilmiyorsanız
hekiminizden bunu size öğretmesini isteyiniz,her altı ayda bir
rutin jinekolojik muayeneneniz sırasındada meme kontrolünüzü
hekiminizden mutlaka isteyiniz !!!
Dr.Cenk Kiper
|