|
|
|
DÜşÜK (ABORTUS) |
|
|
Gebeliğin 20. haftadan
(139 günlük gebelik = 20 hafta) önce son bulmasına veya 500
gramdan az ağırlığı olan bebeğin doğmasına düşük (abortus)
denir. (Gebelik haftası veya günü son adet kanamasının 1. günü
başlangıç olarak kabul edilerek hesaplanır.) Başka bir deyişle
gebelik ürününün rahim dışında yaşama ve yaşatılabilme
yeteneğine ulaşamadan kendiliğinden veya dışarıdan müdahale ile
rahim dışına atılmasıdır. 20. haftadan önce çocuk ana rahmi
dışında yaşayacak olgunluğa erişmemiştir.
Düşüklerin büyük bir bölümü gizli kaldığından sıklık ve oran
tespit edilememiştir. Kabaca tüm gebeliklerin %10-15 'inin
spontan (kendiliğinden) düşükle sonuçlandığı tahmin
edilmektedir.
ılk hafta düşükleri dediğimiz düşükler ise genelde farkına
varılmayan düşüklerdir. Kadın gebe kalır, çok kısa bir adet adet
gecikmesi (birkaç gün veya bir hafta gecikir), adetin gelmesini
beklerken kramplı ağrı ve normalden biraz daha şiddetli bir
kanama ile düşük oluşur. Kadın çoğunlukla gebeliğin veya düşük
yaptığının farkına varmaz.
Düşükleri zamanına göre;
12.haftadan önce olanları erken düşük
12-20 hafta arası olanları da geç düşük olarak
değerlendiriyoruz.
Düşükleri isimlendirirsek;
1. Abortus imminens (Düşük tehdidi-hafif kanama ve kasık ağrısı
olabilir, rahim ağzı kapalıdır ve bebekte kalp atışları vardır
yani canlıdır). Hastaya istirahat verilir, cinsel ilişki
yasaklanır.
2. Abortus incipiens (Başlamış ve önlenemeyen düşük-rahim ağzı
açıktır, kanama ve kasık ağrısı vardır, bebekte kalp atışı
genelde yoktur). Kürtaj yapılarak kadının daha fazla kanaması ve
ağrı çekmesi engellenir.
3. Abortus incompletus (Tamamlanmamış, eksik kalmış düşük- rahim
içindeki gebelik materyalinin büyük bir çoğunluğu düşmüştür ama
içeride halen gebeliğe ait parçalar bulunmaktadır, rahim ağzı
açık kanama şiddetli ve ağrı fazladır). Hemen kürtaj yapılarak
kanama ve ağrı engellenir.
4. Abortus completus (Tamamlanmış düşük - rahim içindeki bütün
veya bütüne yakın gebelik materyali kendiliğinden atılmıştır,
genelde ağrı tamamen kaybolur, rahim ağzı açık veya kapanmıştır,
kanama hafiflemiştir, doktor kontrolü şarttır). Doktor muayene
sonucuna göre kürtaja gerek görür veya görmez.
5. Missed Abortion (Rahim içindeki bozulmuş gebelik - gebelik
materyali rahim içinde bozulmaya başlamıştır, bebek kalp atımı
yoktur, genelde ağrı ve kanama başlangıçta yoktur,sonra ağrı ve
kanama başlar). Tespit edildiğinde küretaj yapmak gerekir.
6. Abortus Habitualis (Birbiri ardına 3 veya daha fazla düşük
yapmaya denir, genelde erken düşüklerde kromozom anormallikleri
geç düşüklerde rahim şekil bozuklukları neden olmaktadır). Ciddi
bir araştırma yapılır,hem kadın hem erkek incelenir, sebep olan
etken bulunarak tedavi edilmeye çalışılır.
7. Abortus Kriminalis (Tıbbi nedeni olmadan kendisi, ebe veya
doktor tarafından yapılan düşüktür). Düşük küretajla
sonlandırılıp, yüksek doz antibiyotik verilir.
8. Abortus Febrilis, Septik Abortus (Genelde tıp mensubu olmayan
kişilerce veya gebenin kendi kendine düşük yapma girişimi sonucu
enfeksiyon başlamıştır, ateşli seyreder). Anne hayatını
tehlikeye sokabilir, kürtajla birlikte yüksek doz antibiyotik
şarttır.
9. Abortus Medicalis (Legal Abortus) ikiye ayrılır
a- terapötik = tıbbi nedenlerle son verilen gebelikler ;sakat
bebekler veya anne sağlığını tehlikeye sokabilecek gebeliklerdir
genellikle,
b- elektif = kadının dileği nedeni ile son verilen
gebeliklerdir.
10. Abortus Spontaneus (kendiliğinden oluşan düşüklerdir).
Düşük Nedenleri:
- Kromozom anomalileri: Düşük nedenlerinin %68'ini
oluşturur,anne yaşı ilerledikçe olma şansı artar.
- Embriyo sakatlığı: Gebeliğin erken dönemindeki bebeğe embriyo
denir,ve bu bebekte sakatlık varsa tabiat kendi mekanizması ile
bazen bu gebeliği vücuttan atar.
- Plasenta anormallikleri: Plasenta çocuğun eşi olarak ta
adlandırılan anne rahmine yapışmış göbek kordonu ile çocuğun
beslenmesini, oksijen almasını sağlayan doku.
- Annede rahim içinde şekil bozukluğu, myom, tümör, daha evvel
geçirilmiş ameliyat izlerinin bazıları vs
- Ani geçirilen enfeksiyon hastalıkları (kabakulak, kızamık,
sarılık, herpes simplex, toxoplazma)
- Annenin kronik vücut hastalıkları (şeker, tiroid vs)
- Hormonal yetersizlik (progesteron yetersizliği?) kesinliği
şüphelidir
- Annenin ruhi depresyonları (ani ölümler, büyük korkular)
- Kaza, düşme, elektirik çarpması veya şiddete maruz kalma
- Zehirlenmeler (ilaç veya gaz vs)
- Sigara ve uyuşturucu maddeler
- Rahim ağzının gevşekliği ile düşük (daha evvelki doğuma bağlı
olabilir, nadiren doğuştan olabilir)
- Bazı ışınlar (ultraviolenin bazı dalga boyları)
- Beslenme bozuklukları
- Bazı kan uyuşmazlığı tipleri
- Babadan gelen spermin bozukluğu gibi nedenler yer almaktadır.
Anne vücudu zarar görmüş, yaşama şansı bulunmayan veya kendisine
zarar verecek gebelikten abortusla (düşük yaparak) kurtulmaya
çalışır.
Önemli not:
A-Eğer bayan olarak kan grubunuz Rh(-) negatif ve eşinizin kan
grubu Rh(+) pozitif ise kan uyuşmazlığınız var demektir. Kanama
düşük veya kürtaj sırasında bunu hekiminize hatırlatarak bir
dahaki bebeğinizde sorun çıkmaması için Anti-D (Rhogam) iğnesi
yapılmasını isteyiniz. Erkeğin kan grubu Rh(-)negatif kadının
kan grubunun Rh(+)pozitif olması durumunda sorun yoktur. Her
ikisinin Rh(-)negatif olmasında da yine bir sorun yoktur.
B-Düşürdüğünüz gebelik materyalini-parçasını veya kürtajla gelen
parçanın patoloji laboratuvarına gönderilerek incelenmesini
doktorunuzdan isteyiniz. Böylece düşüğe sebep olan sorun belki
bulunabilecek ve bir dahaki gebeliğinizden önce tedavi olarak
aynı sorunu yaşamayacaksınız!!
Son olarak; her kadın bunu yaşayabilir, bir kere veya bir kaç
kez düşük yapmış olma demek bundan sonra gebe kalamayacaksınız
demek değildir veya bebek sahibi olamayacaksınız demek değildir,
hele hele bundan sonraki gebeliğinizde de düşük olacak demek hiç
değildir. Düşük yukarıda da yazdığımız gibi doğanın
istemediği-size zarar verebilecek veya sakat olabilecek bir
gebeliği seçerek sonlandırmasıdır.Yapmamız gereken panik olmak
veya üzülmek değil, doktorunuza güvenip onun önerilerine uymak,
istediği test, tahlil ve tetkikleri yaptırarak bir sonraki
gebelik için bedenimizi ve ruhumuzu hazırlamaktır!!
Dr.Cenk Kiper
|
|