|
|
|
CıNSEL YOLLA BULAşAN HASTALIKLAR |
|
|
Cinsel Yolla bulaşan
hastalıklar sizin de sorununuz. Önlem alın !
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar yalnız ?diğer? insanların
hastalığı değildir. Böyle düşünürsek, yakalanma ihtimalimiz daha
da artar. Bu hastalıklar kadın ve erkekleri, doğacak çocuklarını
ve yakın çevrelerini etkiler. Cinsel yolla bulaşan
hastalıklardan uzak durmak için bu hastalıkların neler olduğunu,
nasıl korunulacağını ve belirtilerini bilmek gereklidir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kadınlara erkeklerden daha
fazla etki yapar. Bu hastalıkların çoğu tedavi edilebilir.
Tedavi edilmediklerinde ise, kısırlıktan ölüme dek pek çok
olumsuz sonuca yol açabilirler. Anne karnındaki bebekler ya da
yeni doğmuş çocuklar için de tehlike oluştururlar.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar nelerdir?
Sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar :
Gonore (Bel soğukluğu) :
Erkeklerde sık ve yanmalı idrar yapma ve akıntı; kadınlarda
akıntı, adet düzensizliği, sık ve yanmalı idrara çıkma
belirtileriyle tanınır.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların en sık rastlanılanıdır. Karın
içi iltihaplarına, kısırlığa ve üreme organlarında apselere
neden olur. Gebe kadında, doğum kanalından bebeğe bulaşabilir.
Yeni doğan bebekte körlük, zatürre gibi hastalıklara yol açar.
Hastalık bulaştıktan 2-3 hafta sonra belirtiler başlar. Tedavisi
kolay bir hastalıktır.
Sifiliz (Frengi) :
Bütün vücudu etkileyen bir hastalıktır. Erken fark edildiğinde
tedavi edilebilir. Annede varsa bebeğe de geçebilir. Hastalığı
yapan etkenin vücuda giriş yerinde şişkin ve ağrsız bir yara ile
kendini belli eder. Tedavi edilmeyip ilerlerse,sinir sistemine
zarar vererek körlüğe ya da sağırlığa yol açar. Kalp kasına
zarar vererek kalp hastalıklarına neden olur. Vücudun çeşitli
yerlerinde tümör oluşumuna ve ölüme neden olabilir.
şankroid (Yumuşak Çıban) :
Üreme organlarında ağrılı yaralarla kendini belli eder.
Genellikle yaraya yakın kasıkta oluşan şişlikler zamanla büyür
ve içindeki iltihap akar. Tedavisi kolaydır.
Klamidya :
Kadınlarda sarı köpüklü bir akıntı ile kendini belli eder.
Erkeklerde yanmalı idrara çıkma ve sarı akıntı ile belli olur.
Kadınlarda karın içinde yaygın iltihaplanmalara yol açar. Bu
durum kısırlığa, üreme organlarında apselere neden olur. Gebe
kadınlarda yüksek ateş, düşük ve ölü doğuma yol açar. Doğum
sırasında bebek, annenin doğum kanalından mikrobu alabilir ve
akciğerlerinde ya da gözlerinde iltihaplar oluşabilir. Tedavisi
kolaydır.
Trichomonas :
Yeşil ve kötü kokulu bir akıntı ile belli olan bir hastalıktır.
Kadında tüplerde iltihaplanmaya neden olarak geçici kısırlığa
yol açabilir. Tedavisi kolaydır.
Herpes (Genital uçuk) :
Üreme organlarında kaşıntılı ve ağrılı, uçuk şeklinde sivilceler
görülür ve bunlar çok ağrılı yaralara dönüşür. Kendiliğinden
iyileşir, ancak tekrarlar. Tedavisi zordur. ıdrar yollarında
hastalıklara, menenjite, kadınlarda rahim ağzı kanseri ve
düşüklere neden olur. Bebek doğarken, doğum kanalından hastalığı
alabilir. Gözleri, deriyi ve sinir sistemini etkiler, bebek
ölümüne yol açabilir.
Üreme organı siğilleri ve deri kabarıklıkları :
Dış üreme organlarında, haznede, makat ve idrar kanalının dışa
yakın kısımlarında görülen, ağrısız, karnıbahar görünümünde et
kümeleri belirtisi taşır. Tedavisi mümkün, ancak zordur.
Tedavisi edilmezse kümeler büyüyerek çevre organlara zarar
verir. Doğum yolunu, idrar kanalını, makatı tıkayabilir. Doğum
sırasında anneden bebeğe bulaşabilir ve bebeğin solunum yolunda
siğiller oluşarak solunum sıkıntısına yol açabilir.
Hepatit ? B
Su ve besinlerle bulaşan sarılık tipleri olduğu gibi kan
ürünleriyle ve cinsel temasla geçen sarılık türleri de vardır.
Hepatit B bunlardan biridir. Karaciğerde büyüme ve hassaslık,
idrar renginde koyulaşma ve sarılık, ateş, kusma gibi
belirtileri vardır. Hastalığın salgın olduğu yerlerde aşı
yapılabilir. Karaciğer iltihabı,siroz, karaciğerde kanser ve
ölüme neden olabilir. Kesin tedavisi yoktur. Vücudu güçlendirici
tedavi, hastalığın zararını azaltır.
HIV-AıDS :
Cinsel yolla bulaşan virüslerden biridir. HIV taşıyan kanla veya
kana temas etmiş araçlar yoluyla da bir insandan diğerine
geçebilir. Anneden bebeğe, hamilelik döneminde, doğum sırasında
ya da sütle bulaşabilir. HIV vücuda girdikten 3 ay sonra ?ELISA?
testi ile saptanır. ınsana bulaşan HIV virüsü bazen hiç hastalık
yapmayabilir. Ancak virüsü taşıyanlar başkalarına
bulaştırabilir.
HIV?in neden olduğu hastalığa AIDS denmektedir. AIDS, tedavisi
olmayan bir hastalıktır. Vücudun mikroplara karşı korunma
sistemini bozarak bütün vücudu etkiler ve başka hastalıkların
oluşmasına neden olur. HIV vücuda girdikten 5-10 yıl sonra
ortaya çıkabilir. Hastalığın çıkma belirtileri arasında sürekli
halsizlik, nedeni bilinmeyen uzun süreli ateş, kilo kaybı, gece
terlemeleri, cinsel organlarda uzun süreli yaralar ve tedavi ile
geçmeyen mantarlar, zatürre sayılabilir. Vücudu güçlendiren
tedavilerle hastanın yaşamı uzatılır.
HIV, virüsü taşıyan kişinin kullandığı klozet, bardak ya da
çatıl, kaşık ile bulaşmaz. Virüs, tokalaşma, kucaklaşma, öpme
ile bulaşmaz. Ancak ağzı ağıza öpüşmede kanamaya yol açacak sert
öpüşmeler, ağızdaki yaralar, diş fırçalanması sırasında diş
etlerinin kanamış olması bulaşmaya neden olabilir.
HIV virüsü sivrisinek ya da böcekler vasıtası ile insanlara
bulaşamaz. HIV virüsü, tükürük, gözyaşı, ter aksırık, öksürük,
idrar ve dışkıyla bulaşmaz.
Bulaşma yolları
En sık görülen bulaşma yolu, korunmasız cinsel ilişkilerdir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunabilmek için:
Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunabilmek için, ne
şekillerde bulaştıklarını ve güvenli cinselliğin ne olduğunu
bilmek gerekir. Cinsel ilişki sırasında, erkeğin penisinin veya
kadının salgısının (hazne sıvısının) diğer eşin ağzı, vaginası
veya anüsüyle teması, bulaşmaya neden olabilir. Kucaklaşma,
sarılıp yatma, öpüşme, masaj, elle okşama ve mastürbasyon
güvenli yollardır. En güvenli yol vaginal (penis-hazne
ilişkisi), anal (arkadan ilişki) ve oral (ağızla) cinsel ilişki
sırasında kondom (prezervatif) kullanmaktır.
Penis vagina (hazne) ile temas ettiğinde, cinsel yolla bulaşan
hastalıklar meniden vagina dokusuna veya vagina salgısından
penisteki idrar deliğinin uç kısmına bulaşabilir. Vaginada veya
peniste yara varsa, bulaşma kan ile vagina dokusuna veya
penisteki idrar deliğinin uç kısmına olabilir.
Penisten akan sıvı veya meni ağızla temas ettiğinde, cinsel
yolla bulaşan hastalıklara yakalanma ihtimali vardır. Ağızda
kanama veya yara varsa, bulaşma ihtimali artar. Aynı şekilde
ağız, vagina salgısı ile temas ettiğinde de bulaşma olabilir.
Ayrıca ağzın, cinsel organlar ve anüs çevresindeki deri ile
temasında parazitler bulaşabilir.
Anal (arkadan) cinsel ilişkide, cinsel yolla bulaşan hastalıklar
meniden anüs dokusuna veya anüs dokusundaki kandan penisteki
idrar deliğinin uç kısmına geçebilir.
Frengi, Hepatit B ve HIV için diğer bir bulaşma şekli , kan
yoluyla bulaşmadır. Hasta kişiden kan nakli, hastayla aynı
iğnenin veya aynı traş bıçağının kullanılması mikrobun
bulaşmasına neden olur. ıyi temizlenmemiş manikür-pedikür
araçları, diş ve kadın doğum muayenesi araçları da bulaşmaya yol
açar.
Korunma Yolları :
Cinsel ilişki sırasında cinsel yolla bulaşan hastalıklardan
korunmayı sağlayacak tek yöntem kondom (prezervatif)
kullanmaktır. Sperm öldürücü krem, köpük ve fitillerin
(spermisitler) de bazı mikroplara karşı KISMEN koruyuculuğu
vardır. Ancak bu maddeler tek başına korunmayı sağlamaz. Eğer
spermisitler ve kondom birlikte kullanılırsa korunma oranı
artar.
Cinsel ilişkide bulunmamak da bir korunma yolu sayılır.
Frengi, Hepatit B ve HIV için, kanla bulaşma yoluna dikkat
edilmeli ve gerek kuaför ve berber salonlarındaki araç gerecin,
gerekse eczane ve sağlık kuruluşlarındaki hizmet amaçlı araç
gerecin temizliğinden emin olunmalıdır.
Özellikle üreme organlarında meydana gelen yara, bere, sivilce
ya da kaşıntıyla oluşan tahrişlerin hemen tedavi edilmesi,
bulaşma tehlikesini azaltır.
Korunma yollarından bir diğeri, aşağıdaki belirtileri tanımak ve
kişide ya da eşinde görüldüğü taktirde, derhal bir sağlık
kuruluşun başvurmaktır. CıNSEL YOLLA BULAşAN HASTALIğI OLANLARIN
EşLERıNıN DE MUTLAKA TEDAVı EDıLMESı GEREKıR.
Belirtiler :
Erkeklerde ;
Sık idrara çıkma ve idrarda yanma, ağrı
Penisten idrar sonrası veya sürekli akıntı
Penis yüzeyinde ağrılı ülserler ve kasıklarda elle hissedilen
sertlikler
Kadınlarda ;
ıdrara çıkmada ağrı ve yanma, sık idrara çıkma
Hazneden koyu renkli ve kötü kokulu akıntı
Her iki cinste ;
Cinsel birleş sırasında ya da cinsel organlarda sürekli ağrı
Sık ölü doğumlar
Üreme organlarında siğiller
Üreme organlarında uçuğa benzer döküntüler, şiddetli ağrı
Makat veya perine (bacakların arasında kalan ve üreme
organlarını örten kas dokusu) bölgesinde apseler
Düzenli aralıklarla tekrarlanan kanser taramaları (kadınlarda
pap smear testi), erken teşhis için önemlidir.
Yine çok bulaşıcı olan ve ölüme yol açan Hepatit-B virüsüne
karşı aşılanma önemlidir. Her iki cinste de akıntılara dikkat
etmek ve görüldüğünde hekime başvurmak gerekir. Erkekte ve
kadında koyu renkli ve kokulu akıntılar cinsel yolla bulaşan
hastalıkların belirtisidir. Beyaz ve kaşıntılı akıntılar ya da
sırf kaşıntı, mantarların belirtisidir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaşma tehlikesi, eş
sayısında artışla birlikte artar. Paralı cinsel ilişkiye
girenler, korunmak için daima kondom (prezervatif) kullanmalı ve
bulaşmaya yol açacak davranışlardan kaçınmalıdır.
|
|