|
|
Bartholin bezleri vajinanın(döl yolunun) girişinin her iki
yanında yer almış organlardır.
Vajen girişinin ıslanmasını sağlayan kaygan bir sıvı
salgılarlar, seksüel bir uyarı ile bu artar bunun esas amacı
penisin vajinaya girişini kolaylaştırmaktır. Salgı yapan bezi
bir kese olarak düşünün, eğer bezin vajinaya salgıyı akıttığı
kanalında herhangi bir sebeple tıkanma olursa tıkanıklığın
arkasında kesenin içi bez salgısı ile dolar ve kist meydana
gelir. Kesedeki bezler salgı üretimine devam ederler ve içi
boşalamayan kese şişmeye başlar ve genelde ağrı yapar. Bu
kanalın ağzı genelde mikrop kaparak iltahap oluşturur ve
kapanır, kızarıklık ve ağrı olur , ateş yapabilir.
Kist büyüklüğü değişebilir, küçük olabilir, bir yumurta
büyüklüğünde de olabilir. Kistin içine mikrobik yerleşebilir,
buna da bartholini absesi denir.
Genelde ilk belirti vajen girişinde tek yanlı ağrısız şişliktir.
Bu şişlik hareket sırasında, yürürken, otururken sevişirken
rahatsızlık yaratabilir, ağrı yapabilir. Eğer mikrop içeriye de
yayılmışsa şiş olan kısımda kızarıklık, sıcaklık olur,
hassasiyet oluşur. Eğer ilerler ve tedavi edilmezse dayanılmaz
bir ağrı verir ve sonunda dayanılmaz hale gelince kişi acilen
doktora başvurur.
Neden olur;
- Genelde mikroplar neden olur,
- Bazen neden olduğu bilinmez,
- Vajinal bölgede olmuş bir çarpma ,zedelenme,
- Vajinada yapılan bazı ameliyatlar sonrasında,
- Vaginada olmuş veya halen devam eden enfeksiyonlar,
- Kanser. Çok nadir olarak bazı kanser vakalarında (genelde 40
yaş üzeri),
Korunmak için ne yapılabilir; Bu durumun olmasını önlemek için
temizliğe ve hijyene dikkat etmek gerekir, yeni partnerle
prezervatifsiz seks yapmamak, akıntınız varsa hemen doktora baş
vurmak, büyük tuvalet sonrası silinmede arkadan öne doğru
silinmeyip büyük tuvaletin vajene bulaşmamasını önlemek ve
düzenli doktor kontrolünde olmak faydalıdır.
Durumun tespiti doktor muayenesi ile olur.
Yapılacak tedavi kistin büyüklüğüne, ağrılı olup olmadığına veya
mikrop kapıp kapmadığına göre değişir.
Eğer ağrı ve kızarıklık yoksa tedavi verilmez ve kistin zamanla
büyüyüp büyümediği, rahatsızlık verip vermediği
izlenir.Gerekirse uygun antibiyotik verilir.Abse gelişirse
şişliğin iç tarafından ufak bir cilt kesisi yapılır,içerideki
iltahap akıtılır. Bu durumda antibiyotik de verilir.
Tekrarlayan kist enfeksiyonlarında veya kist rahatsızlıklara yol
açtığında, hekim tarafından kist üzerine küçük bir kesi yapılır,
ve yeniden kanal oluşunu sağlamak için bazen bu kesinin ağzı
açık bırakılabilir. Bu işlem genellikle hekim ofisinde ve lokal
anestezi ile yapılabilir. Daha büyük cerrahi işlem nadiren
gerekir.
ıyileşme 10 gün kadar sürer. Kist bazen tekrar edebilir,tekrar
aynı tedavi uygulanır.
Dr.Cenk Kiper
|